Sporunuyap Fitness Consulting
Trang chủ › Dinh Dưỡng Thể Thao

Trời lạnh vẫn tập: người tập cần ăn uống, bù nước thế nào

Ban biên tập Sporunuyap Fitness Consulting ·
Trời lạnh vẫn tập: người tập cần ăn uống, bù nước thế nào

Khi miền Bắc trở lạnh, người tập vẫn mất nước qua mồ hôi và hơi thở dù gần như không thấy khát, nên cần chủ động uống theo giờ, ưu tiên nước ấm, và thêm canh, súp vào bữa ăn. Về năng lượng, tập trong trời lạnh không có nghĩa là được ăn nhiều đồ béo hơn; giữ đủ đạm, đủ tinh bột quanh buổi tập và nhiều rau củ là đủ. Dưới đây là cách áp dụng cụ thể cho người tập gym, chạy bộ, đạp xe trong mùa đông.

Vì sao mùa lạnh dễ thiếu nước hơn bạn nghĩ

Mùa hè, mồ hôi chảy ròng ròng nhắc bạn phải uống. Mùa đông, mồ hôi bốc hơi nhanh trong không khí khô, lớp áo khoác thấm đi phần còn lại, và cảm giác khát giảm hẳn. Bài viết ngày 30/12/2025 trên Báo Đại biểu Nhân dân, dẫn ý kiến bác sĩ Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí, nhấn mạnh cơ thể vẫn mất nước qua hơi thở, mồ hôi và bài tiết vào mùa lạnh, chỉ là khó nhận ra hơn mùa hè.

Thiếu nước kéo dài làm dịch đường hô hấp đặc hơn, tăng nguy cơ ho, viêm họng, và khiến thận phải làm việc nhiều hơn, theo cùng nguồn. Với người tập, thiếu nước còn làm buổi tập nặng nề, nhịp tim tăng nhanh hơn ở cùng mức gắng sức, chuột rút dễ xuất hiện.

Uống bao nhiêu, uống lúc nào

Các bác sĩ trong bài trên khuyến nghị người trưởng thành uống khoảng 30–35 ml nước cho mỗi kg cân nặng mỗi ngày, tương đương 1,5–2 lít; người vận động nhiều cần uống nhiều hơn. Người nặng 65 kg, theo cách tính này, cần khoảng 1,95–2,3 lít trong ngày, chưa tính phần mất thêm khi tập.

Chia nhỏ theo nhịp trong ngày

  • Sau khi thức dậy: một cốc nước ấm, đúng như khuyến nghị trong bài báo.
  • Trong giờ làm: mỗi lần 200–250 ml, đặt nhắc giờ nếu bạn hay quên.
  • Trước buổi tập khoảng một tiếng: thêm một cốc.
  • Trong buổi tập: nhấp vài ngụm giữa các hiệp hoặc mỗi 15–20 phút chạy.
  • Trước khi ngủ: chỉ vài ngụm nhỏ để tránh tiểu đêm.

Nhiệt độ nước được khuyên là ấm, khoảng 30–40°C, tránh quá lạnh hoặc quá nóng. Bình giữ nhiệt nhỏ mang theo khi chạy ngoài trời giúp bạn chịu uống hơn hẳn so với chai nước lạnh ngắt.

Ai không nên tự tăng lượng nước

Người mắc bệnh thận mạn, suy tim hoặc hội chứng thận hư cần bác sĩ chỉ định lượng nước cụ thể, theo cùng nguồn. Nếu bạn thuộc nhóm này, đừng áp dụng công thức ml/kg ở trên.

Tự kiểm tra bằng màu nước tiểu

Nước tiểu vàng nhạt thường cho thấy cơ thể đủ nước; vàng sẫm, ít và có mùi nồng là dấu hiệu nên uống thêm. Cân trước và sau buổi tập dài cũng cho biết bạn mất khoảng bao nhiêu nước để bù lại sau đó.

Nước không chỉ đến từ cốc nước

Bữa cơm Việt mùa đông có lợi thế lớn: canh. Bát canh rau ngót thịt băm, canh cải nấu cá, canh bí đỏ hay súp gà đều vừa ấm, vừa bổ sung nước, vừa có thêm rau. Bài báo trên cũng gợi ý bổ sung nước qua canh, súp, sữa và nước ép trái cây pha loãng, đồng thời hạn chế đồ uống có ga và có cồn.

Sữa ấm sau buổi tập tối là lựa chọn đơn giản: có nước, có đạm, có tinh bột, lại dễ uống khi trời rét. Trà gừng, trà sả không đường cũng giúp bạn uống được nhiều hơn trong ngày.

Ăn trước và sau buổi tập khi trời rét

Buổi sáng lạnh, nhiều người bỏ bữa để ra sân sớm rồi ăn bù thật nhiều sau đó. Cách này dễ làm buổi tập đuối sức, đặc biệt với bài sức mạnh nặng hay chạy trên 45 phút.

Thời điểmGợi ý mónGhi chú
Trước tập 1–2 giờBánh mì trứng, cháo yến mạch với chuối, xôi nhỏ với ruốcĐủ tinh bột, ít dầu mỡ
Trước tập dưới 1 giờMột quả chuối, vài lát bánh mì với mật ong, cốc sữa ấm nhỏNhẹ, dễ tiêu
Sau tập trong 1–2 giờPhở gà, bún cá, cơm với trứng và canh, sữa chuaCó đạm, tinh bột và nước

Các gợi ý trong bảng chỉ là ví dụ món quen; bạn có thể thay bằng món tương đương. Bài thời điểm vàng nạp năng lượng trước buổi tập phân tích kỹ hơn cách canh giờ ăn theo loại bài tập.

Thèm đồ béo, đồ ngọt: xử lý thế nào

Trời lạnh làm nhiều người thèm lẩu, đồ nướng, xôi chiên, bánh rán, trà sữa. Cơ thể có tốn thêm năng lượng để giữ ấm khi ở ngoài trời rét, nhưng phần lớn thời gian chúng ta ở trong nhà, mặc ấm, nên nhu cầu tăng không đáng kể. Bữa lẩu cuối tuần vẫn ổn nếu cân bằng lại các bữa khác.

Tờ thông tin chế độ ăn lành mạnh của WHO khuyên người trên 10 tuổi ăn tối thiểu 400 g rau quả và 25 g chất xơ mỗi ngày, đồng thời giữ muối dưới 5 g. Mùa đông miền Bắc lại là mùa rau ngon: su hào, bắp cải, súp lơ, cải ngồng, cà rốt, củ cải. Lẩu nhiều rau, ít nước chấm mặn vừa ấm bụng vừa đạt được mục tiêu này.

  • Thay trà sữa bằng sữa ấm ít đường hoặc ca cao không đường.
  • Lẩu chọn nước dùng thanh, nhiều nấm và rau, đạm từ cá, tôm, thịt bò nạc.
  • Khoai lang, ngô luộc là món ăn vặt ấm, nhiều chất xơ hơn bánh rán.

Đạm và tinh bột: giữ ổn định cả mùa

Nhu cầu đạm của người tập không đổi theo mùa. Điều thay đổi là thói quen: trời lạnh lười nấu, dễ ăn mì gói, bánh mì không. Chuẩn bị sẵn trứng luộc, ức gà, đậu phụ, sữa chua trong tủ lạnh giúp bạn không thiếu đạm vào những tối lười. Nhắc lại vai trò của đạm với phục hồi cơ, bạn có thể đọc bài tầm quan trọng của protein trong việc phục hồi cơ.

Với tinh bột, ăn theo mức tập: ngày tập nặng thêm cơm, khoai; ngày nghỉ giảm bớt. Mùa đông ít hoạt động ngoài trời hơn, nếu bạn cũng giảm số buổi tập, khẩu phần tinh bột nên giảm tương ứng để không tăng mỡ dần qua ba tháng lạnh.

Khi nào cần dừng tập và đi khám

Trời lạnh làm mạch máu ngoại vi co lại, tim phải làm việc nhiều hơn. Người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp, hen suyễn nên hỏi bác sĩ về mức tập phù hợp trong mùa rét. Dừng ngay và tìm hỗ trợ y tế nếu thấy đau tức ngực, khó thở bất thường, chóng mặt, lẫn lộn hoặc run không kiểm soát khi tập ngoài trời.

Câu hỏi thường gặp

Uống nước ấm hay nước lạnh khi tập mùa đông tốt hơn?

Nước ấm vừa phải dễ uống hơn khi trời rét, giúp bạn uống đủ lượng. Nhiệt độ không quan trọng bằng việc uống đều trong suốt buổi tập.

Mùa đông có cần uống nước điện giải không?

Buổi tập ngắn dưới một tiếng thì nước lọc là đủ. Buổi chạy dài, đạp xe dài hoặc khi đổ mồ hôi nhiều dưới lớp áo khoác có thể cân nhắc thêm điện giải.

Tập buổi sáng sớm trời lạnh có nên ăn trước không?

Nên ăn nhẹ dễ tiêu như chuối hoặc vài lát bánh mì nếu buổi tập kéo dài hoặc cường độ cao. Buổi đi bộ nhẹ dưới 30 phút có thể không cần.

Ăn lẩu nhiều mùa đông có làm tăng cân không?

Lẩu không gây tăng cân nếu chọn nước dùng thanh, nhiều rau, đạm nạc và chấm nhẹ. Lẩu nhiều mỡ, đồ viên chiên và mì gói ăn kèm mới làm tổng năng lượng tăng mạnh.

Bài liên quan